Nedenler · Belirtiler · Tanı · Tedavi Seçenekleri

Vertigonun
Nedenleri Nelerdir?

Vertigonun nedenleri 2 ana grupta incelenir: periferik vertigo (iç kulak kaynaklı, vakaların ~%80'i) ve santral vertigo (beyin kaynaklı). BPPV, Meniere, vestibüler nörit, labirentit ve koleastom en sık periferik nedenlerdir. Doğru tanı için detaylı KBB muayenesi şarttır.

Randevu Talebi → 0541 903 64 25

Yazan: Op. Dr. Fuat Güder

Güncelleme: 6 Mayıs 2026

Tıbbi inceleme: KBB Uzmanı

Hızlı Özet

Vertigonun Nedenleri - Genel Bakış

Vertigonun nedenleri oldukça çeşitlidir ve doğru tanı tedavi başarısını belirler. Vertigo bir hastalık değil, semptomdur - pek çok hastalığın belirtisi olarak ortaya çıkar. Vertigonun nedenleri 2 ana grupta toplanır: periferik (iç kulak) ve santral (beyin).

En sık görülen vertigo nedenleri: BPPV (kristal kayması), Meniere hastalığı, vestibüler nörit, labirentit, koleastom. Vertigoya eşlik eden hastalıklar: migren, MS, beyin tümörü, zona, akustik nörinom. İlk başvuru KBB uzmanına olmalıdır.

Periferik~%80 vaka

Santral~%20 vaka

En Sık NedenBPPV

İletişim0541 903 64 25

~%80

Periferik Vertigo

~%20

Santral Vertigo

Ana Vertigo Nedeni

20+ Yıl

KBB Cerrahi Deneyimi

01 / Tanım

Vertigo Nedir? Vertigonun Tanımı

Kısa Cevap

Vertigo, kişinin kendisinin veya çevresindeki nesnelerin döner gibi algılanması ile karakterize bir baş dönmesi formudur. Kendi başına bir hastalık DEĞİLDİR - pek çok hastalığın SEMPTOMUDUR. Vertigonun nedenleri çok çeşitlidir ve doğru tanı için detaylı muayene şarttır.

Vertigonun ortaya çıkma sebebi genellikle daha büyük bir hastalıktan kaynaklanır. Vertigonun nedenleri araştırılarak planlanan her tedavi kişiye özgüdür. Stres, ağrılar, psikolojik sorunlar ve pek çok durum ile paralel ilerleyebilen vertigo sırasında gözler kararabilir.

Vertigo atağı sırasında kişi, içinde bulunduğu odayı ve çevresindeki her bir cismi döner gibi algılar. Hastalık olarak değil de semptom olarak bilinen vertigo, şu hastalıkların sonucunda görülebilir: Koleastom, Meniere hastalığı, Labirentit, Vestibüler Nörit, BPPV.

Vertigonun nedenleri arasında iç kulak kristallerinin yer değişimi en yaygın olanlardandır. Bu durum travma ve stres gibi sorunlarla tetiklenebilir. Doğru tanı için vertigo tedavisi sayfamızdaki detaylı bilgilere göz atabilirsiniz.

02 / Ana Nedenler

Vertigonun Nedenleri - 5 Ana Hastalık

Kısa Cevap

Vertigonun en sık 5 nedeni: (1) BPPV (kristal kayması) - en yaygın, (2) Meniere hastalığı - iç kulak sıvı bozukluğu, (3) Vestibüler nörit - sinir iltihabı, (4) Labirentit - iç kulak iltihabı, (5) Koleastom - orta kulak enfeksiyonu. Her birinin tedavi yaklaşımı farklıdır.

Neden 01 · En Sık

BPPV

Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo

İç kulakta yer alan otolit organlarındaki kristallerin yer değiştirmesi ile oluşur. İYİ HUYLUDUR. Atak süresi maksimum 1 dakika. Sıvı kristallerinin doğru yerde olmaması kanallarda hassasiyet yaratır. BPPV hastaları sağ ve solu karıştırarak yürüyebilir. Manevra tedavisiyle uygun vakalarda %85-90 etkili sonuç bildirilmektedir.

En Yaygın 1 Dakika Manevra Tedavisi

Neden 02

Meniere Hastalığı

İç kulak sıvı birikimi

Kulakta belirgin sıvı birikimi ile karakterizedir. Genellikle 40 yaş sonrası orta yaş insanlarda görülür. İŞİTME KAYIPLARI eşlik eder. Damarlarda ortaya çıkan daralmalar etkisini artırır. Vertigo atakları 20 dk - 24 saat sürer. Düşük tuzlu diyet ve betahistin tedavisi ile yönetilir. Kronik bir hastalıktır.

Sıvı Birikimi İşitme Kaybı 40 Yaş Üstü

Neden 03

Labirentit

İç kulak iltihabı

İç kulakta yer alan labirent merkezinin enfeksiyon kapması veya iltihaplanması ile oluşur. Vestibüler nörite benzer ancak işitme kaybı eşlik etmesiyle ayrılır. Kulakta sinirlerde sorunlar vücudun denge ve işitme merkezlerine zarar verir. Bazı durumlarda organlarda hareket güçlüğü oluşabilir. Antibiyotik ve vestibüler rehabilitasyon ile tedavi edilir.

İşitme Etkisi Enfeksiyon 1-2 Hafta

Neden 04

Vestibüler Nörit

Denge siniri iltihabı

Vücudun bazı denge sinirleri iltihaplanır. Bu hastalıkta bulanık görme, mide bulantısı gibi durumlar görülür. İnsanlar denge kayıpları yaşar. Labirentitten farkı işitme kaybının olmamasıdır. Vestibüler nörit hastaları vertigo atakları ile baş etmek zorunda kalır. Akut dönem 24-72 saat, tam iyileşme 3-6 ay sürebilir.

Sinir İltihabı İşitme Korunur Viral

Neden 05

Koleastom

Orta kulak enfeksiyonu

Vücutta oluşan enfeksiyonlardan kaynaklanan bir sıkıntıdır. Küçük enfeksiyonlar büyüyerek daha büyük enfeksiyonlar oluşturur. Orta kulakta gelişen bu durum kanser dışında farklı sorunlara neden olabilir. Ben tarzında yapıların kulak arkasında çıkması ve zaman içerisinde büyümesi vertigo oluşturabilir. Cerrahi tedavi gerektirir.

Orta Kulak Cerrahi Erken Tanı

Neden 06

Akustik Nörinom

İç kulak siniri tümörü

İç kulak sinirinde gelişen iyi huylu tümör. Nadir görülür ancak önemlidir. Yavaş büyür ama denge ve işitme sinirlerine baskı yaparak vertigo, tinnitus ve işitme kaybına yol açar. MR ile tanı konur. Tedavi seçenekleri: takip, radyoterapi veya cerrahi. Tümör boyutuna ve hastanın durumuna göre karar verilir.

Nadir MR Tanı İyi Huylu

03 / İnceleme

Vertigonun İncelenmesi - Periferik ve Santral Vertigo

Kısa Cevap

Vertigonun incelenmesi 2 ana grupta yapılır: (1) PERİFERİK VERTİGO - iç kulak (denge organları) kaynaklı, vakaların ~%80'i. Sakkül ve utrikül adlı iki merkezi etkiler. (2) SANTRAL VERTİGO - merkezi sinir sistemi (beyin, beyincik, beyin sapı) kaynaklı, ~%20. MS, kanama, inme, migren ile ilişkilidir.

Özellik	Periferik Vertigo	Santral Vertigo
Görülme Sıklığı	~%80 (daha sık)	~%20
Köken	İç kulak, denge organları	Beyin, beyincik, beyin sapı
Etkilenen Yapılar	Sakkül, utrikül, vestibüler sinir	Merkezi sinir sistemi (MSS)
Atak Süresi	Genellikle kısa süreli (sn-saat)	Genellikle uzun süreli/kalıcı
Şiddet	Şiddetli ancak iyi prognoz	Hafif-orta, ciddi altta yatan neden
Pozisyon Etkisi	Pozisyonla tetiklenir	Pozisyondan etkilenmez
İşitme Kaybı	Sıklıkla eşlik eder (Meniere)	Genellikle yok
Nörolojik Bulgu	Yok	Sıklıkla var (konuşma, görme, güçsüzlük)
Tanı Yöntemi	Dix-Hallpike, vestibüler testler	MR/BT görüntüleme şart
Başlıca Nedenler	BPPV, Meniere, vestibüler nörit, labirentit	MS, inme, beyin tümörü, migren, kanama
İlk Başvuru	KBB Uzmanı	Nöroloji / Acil Servis

Santral Vertigo - Acil Değerlendirme!

Santral vertigo şüphesi (vertigoya eşlik eden konuşma bozukluğu, görme değişikliği, bir taraf güçsüzlüğü, şiddetli baş ağrısı) varsa derhal acil servise başvurulmalıdır. Bu bulgular İNME, beyin kanaması veya ciddi nörolojik durum düşündürür. Dakikalar bile değerlidir - hızlı müdahale hayat kurtarır.

04 / Belirtiler

Vertigo Belirtileri Nelerdir?

Kısa Cevap

Vertigo belirtileri arasında tansiyon düşüklüğü, şiddetli akut ataklar, denge bozuklukları, muhakeme sorunları, zihinsel karışıklık, yürüme zorluğu, endişe, mide bulantısı, korku, kulakta basınç, gözlerde kararma, görüş bozulması, vücut dengesinin kaybı, homeoztaz bozulması, kulaklarda dolgunluk hissi, kulak çınlaması yer alır.

Vertigonun belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Baş ağrılarını gidermek isteyen kişilerin başvurdukları ilk yöntem ilaçlardır. İlaçlar bazı vertigolarda işe yarar, bazılarında yetersiz kalır. Bu durumlarda vertigonun ana kaynağına inilmelidir.

Uzun süreli baş dönmeleri ve ağrılar için detaylı bir araştırma yapılır. Bu araştırmalarda incelenen ilk şey vertigo belirtilerinin olup olmamasıdır. Detaylı belirtiler için vertigo belirtileri sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Vertigo belirtileri detaylı liste:

Gücün kaybolması: Yorgunluk, halsizlik
Kulakta basınç oluşumu: İç kulak sorunlarında tipik
Gözlerde kararma: Geçici görme bulanıklığı
Mide bulantısı: Sıklıkla eşlik eder
Görüşün bozulması, netliğin kaybolması: Çift görme dahil
Vücut dengesinin sağlanamaması: Yürüme zorluğu
Homeoztazisin bozulması: İç denge bozukluğu
Kulaklarda dolgunluk veya doygunluk hissi: Meniere'de tipik
Çınlama (tinnitus) oluşumu: Sürekli veya aralıklı
Tansiyon düşüklüğü: Eşlik edebilir
Şiddetli akut ataklar: Aniden başlayan
Endişe ve korku: Düşme korkusu, panik
Zihinsel karışıklık: Konsantrasyon kaybı
Muhakeme sorunları: Karar verme zorluğu

05 / Tedavi

Vertigoda Tedavi Seçenekleri

Kısa Cevap

Vertigo tedavisi hastanın özellikleri, genetik faktörleri, hastalık geçmişi değerlendirilerek planlanır. İlk amaç baş dönmesi derecesinin azaltılması, ikinci amaç denge fonksiyonlarındaki sorunların giderilmesidir. İç kulak kristalleri etken ise manevra tedavisi uygulanır; uygun vakalarda %85-90 etkili sonuç bildirilmektedir.

Vertigoda uygulanan tedavi yöntemine karar verilmeden önce hastaların özellikleri, genetik faktörleri, hastalık geçmişleri değerlendirilir. Hastalığın ne zaman ortaya çıktığı ve ne kadar süredir devam ettiği saptanır. Vertigonun nedenleri arasında iç kulak kristallerinin yer değişimi bulunur. Bu durumu travma ve stres tetikleyebilir.

Tedavi sırasında uzmanlarımızın hastalar ile kurduğu iletişim büyük öneme sahiptir. Tedavinin doğru yapılabilmesi için hastaların uzman hekime yöneltilen sorulara eksiksiz ve doğru yanıt vermesi gerekir. Muayene tedavi yöntemine karar vermede etkilidir. Muayenede hastalığın iç kulak sorunlarından kaynaklı olduğu düşünülüyorsa kristallerin konumu düzeltilir.

Vertigo Nedeni	Tedavi Yöntemi	Süre
BPPV (Kristal Kayması)	Epley / Semont manevrası	Tek seans - 2-3 seans
Meniere Hastalığı	Düşük tuzlu diyet + betahistin	Kronik takip
Vestibüler Nörit	İlaç + vestibüler rehabilitasyon	6-8 hafta kompansasyon
Labirentit	Antibiyotik + antiinflamatuar	1-2 hafta akut + 4-6 hafta
Koleastom	Cerrahi temizleme	Tek seferlik cerrahi
Akustik Nörinom	Takip / radyoterapi / cerrahi	Tümör boyutuna göre
Santral Nedenler	Nöroloji multidisipliner tedavi	Altta yatan hastalığa göre
Psikojenik Vertigo	Psikoterapi + anksiyolitik	3-12 ay

Tedavi yönteminin seçilmesinde ilk amaç baş dönmesi derecesinin azaltılmasıdır. Denge fonksiyonlarında oluşan sorunların giderilmesi sonraki amaçtır. Bu amaçların gerçekleştirilmesi, hastaların daha kaliteli bir hayat yaşaması açısından önemlidir. Detaylı bilgi için vertigo tedavisi ve manevra koltuğu sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.

06 / Kadınlar

Kadınlarda Vertigo Oluşumu ve Nedenleri

Kısa Cevap

Kadınlarda vertigonun temel nedeni iç kulak kristalleridir. Bu kristallerin yerinden kayması (BPPV) vertigo oluşumuna neden olur. Kadınlara özgü nedenler: servikojenik vertigo (boyun rahatsızlıkları), gebelik, anemi, vestibüler migren, duygu değişimleri ve panik ataklar. Vertigo MS, kanama, migren ile paralel ilerleyebilir.

Kadınlarda baş dönmesi sorununun altında yatan temel neden iç kulak kristalleridir. Bu kristallerin bazı sorunlar sonucunda yerinden kayması BPPV (vertigo) oluşumuna neden olabilir. Vertigo MS, kanama ve migren ile bir arada ilerleyebilir.

Servikojenik baş dönmesi kadınlarda daha sık görülen bir türdür. Boyun rahatsızlıklarından kaynaklanan bu baş dönmesi KBB kliniğinde tedavi edilebilir. Kadınlarda oluşan dengesizlik, sersemlik ve baş dönmesi sorunları gebelikten kaynaklı olarak da ortaya çıkabilir. Duygu değişimleri ve panik ataklar da bu durumda görülen semptomlar arasındadır.

Kadınlarda görülen vertigo nedenleri:

BPPV (kristal kayması): En yaygın neden, kadınlarda erkeklere göre daha sık
Servikojenik vertigo: Boyun kasları ve omurga kaynaklı, kadınlarda daha sık
Gebelik vertigosu: Özellikle ilk trimesterda hormonal değişiklikler
Vestibüler migren: Genç kadınlarda yaygın, hormonel değişikliklerle ilişkili
Anemi: Demir eksikliği (özellikle adet kanaması nedeniyle)
Menstrüel döngü: Hormonal dalgalanmalar
Meniere hastalığı: 40 yaş üstü kadınlarda sık
Duygu değişimleri: Hormonal hassasiyet
Panik atak ve anksiyete: Kadınlarda erkeklere göre daha sık
Menopoz: Hormonal değişikliklerle ilişkili

07 / BPPV

BPPV Hastalığı ve Vertigo İlişkisi

Kısa Cevap

BPPV (Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo) iç kulakta yer alan otolit organlarındaki kristallerin yer değiştirmesi ile oluşan vertigonun en sık nedenidir. İYİ HUYLUDUR. BPPV sırasında oluşan baş dönmesi atakları maksimum 1 dakika sürer. Manevra tedavisiyle uygun vakalarda %85-90 etkili sonuç bildirilmektedir.

BPPV hastalığının vertigo ile ilişkisi oldukça güçlüdür. Kulağın iç kısmında ortaya çıkan bazı sorunlar baş dönmelerine neden olabilir. Açılımı Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo olan BPPV hastalığı, iç kulakta yer alan otolit organlarını etkiler.

İç kulakta bulunan bu organların denge üzerinde etkili olduğu bilinmektedir. Sıvı kristallerinin doğru yerde olmaması kanallarda hassasiyet oluşturur ve baş dönmesine neden olur. BPPV sırasında oluşan baş dönmesi atakları maksimum bir dakika sürer.

BPPV (Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo) genelde yalnız ilerlemez. Bu hastalık baş ağrısı, dönmeler, denge kayıpları gibi sorunlar ile birlikte görülür. İyi huylu BPPV rahatsızlığına sahip kişiler sağ ve solu karıştırarak yürüyebilir. Hastalığın teşhis ve tedavisi posterior kanal BPPV sayfamızda detaylı anlatılmıştır.

08 / Eşlik Eden

Vertigo ile Paralel İlerleyen Rahatsızlıklar

Kısa Cevap

Vertigo ile birlikte ilerleyebilen başlıca hastalıklar: kafa travması, migren, kulak cerrahisi sonrası, MS, zona hastalığı, beyin kökü rahatsızlıkları, akustik nörinom, labirentit, sifiliz, ataksi, orta kulak sıvı birikimi, koleastom, iç kulak kemik gelişim bozuklukları, Meniere hastalığı. Doğru tanı için multidisipliner yaklaşım gerekir.

Vertigo ile bir arada ilerleyen rahatsızlıklar şunlardır:

Kafa travması: Kafada oluşan ani darbe veya travma BPPV'yi tetikleyebilir
Migren: Vestibüler migren formunda vertigo eşlik eder
Kulak cerrahisi: Kulak üzerine veya içine yapılan cerrahi sonrası
MS (Multipl Skleroz): Sinir kılıfı hastalığı
Zona hastalığı: Özellikle Ramsay Hunt sendromu
Beyin kökü rahatsızlıkları: Damar tıkanıklığı, lezyon
Akustik nörinom: İç kulak siniri tümörü
Labirentit: İç kulak iltihabı
Sifiliz: Tersiyer dönemde otosifiliz
Ataksi: Koordinasyon bozukluğu hastalıkları
Orta kulakta sıvı birikimi: Östaki tüpü disfonksiyonu
Koleastom: Orta kulak benleri
İç kulak kemiklerinde gelişim bozukluğu: Otoskleroz
Meniere hastalığı: İç kulak sıvı bozukluğu

Meniere rahatsızlığı vertigo ile paralel ilerler. İç kulağa biriken sıvılar bazı ataklara neden olabilir. Meniere hastası olan kişilerde işitme kayıplarının yanı sıra baş dönmeleri de gözlemlenir. Labirentitte kulağın hem denge kısmı hem de işitme kısmı olumsuz şekilde etkilenir. Sinirsel iletimde olan labirent merkezinin enfeksiyon kapması olumsuz durumlara neden olur.

Vestibüler nörit rahatsızlığında sinirler iltihaplanır ve sağlık durumunda olumsuzluğa neden olur. Labirentit ile benzerlik gösterir ancak işitme kaybı olmaz. Koleastomlu hastalar orta kulaklarında bazı enfeksiyonlara sahiptir. Orta kulakta gelişen bazı sorunlar kanser yapılı olmayan benlerin oluşmasına neden olur. Zaman içinde büyüyen benler insanları zor durumda bırakır.

Vertigonun nedenleri iyi saptanır ise hastalığın çözümüne daha kısa sürede ulaşılabilir. Detaylı değerlendirme için randevu alarak Op. Dr. Fuat Güder ile görüşebilirsiniz.

+ Uzman Hekim

Op. Dr. Fuat Güder

Kulak Burun Boğaz Hastalıkları ve Baş-Boyun Cerrahisi Uzmanı

2005 yılından bu yana kulak, burun ve boğaz alanında binlerce hastaya hizmet veren Op. Dr. Fuat Güder, vertigo nedenleri, BPPV, Meniere hastalığı, vestibüler nörit, labirentit ve denge bozukluklarında güncel yöntemler ve kanıta dayalı tıbbi yaklaşımla çalışır. Hasta memnuniyetini ve klinik başarıyı önceleyen yaklaşımı ile Asya KBB Kliniği'nde binlerce başarılı tedavi gerçekleştirmiştir.